Print Friendly, PDF & Email

 

 

 

 

 

Hollandiya haraya gedir !?

 

Mark Rutte’nin partiyası Hollandiyada edilən ümumi seçkilərindən zəfərlə çıxdı. Rutte həddindən artıq sağçı Geert Vildersin geridə buraxdı. Vildersin səs nisbətinin təxminlərin altında qalması Avropaya dərin nəfəs aldırdı. Avropada populist daha da güclənməsindən narahatlıq edilirdi. Rutte’nin İslam əleyhdarı Vildersin qarşı zəfəri Avropalı liderlər tərəfindən məmnuniyyətlə qarşılandı. Brexit və Donald Trump Avropa Birlği’ni onsuz da çətinə salır. Hər şeyə baxmayaraq Vildersin partiyası kürsü sayını artırdı. Avropa Birliyi bu vəziyyəti necə qiymətləndirməli? Almaniya və Fransada da önümüzdəki aylarda kritik seçkilər keçiriləcək?

euronews, Damon Embling: James seçkiləri yaxından təqib edirsiniz. Bölgədə vəziyyət nədir?

“Vildersin seçkilərdən birinci partiya olaraq çıxmaması Avropanı rahatlaşdırdı. Ancaq diqqətli olmaq lazımdır çünki Vildersin irqçi ifadələri 1 milyonun üzərində səs almasına səbəb oldu. Niderland Avropa Birliyinin qurucu ölkələrindən biri. Vilders məscidlərin bağlanılması və Quran-ı Kərimin qadağan edilməsini istəyir. Domino təsirinin tamamilə maneə törədildiyi deyilə bilməz. Bunu zaman göstərəcək. Fransa və Almaniyada da kritik seçkilər keçiriləcək. Geert Vilders mövzusunda tələsik etməmək lazımdır. Gözləyib görəcəyik. ”

euronews: Geert Vilders böyük zəfərə çata bilmədi. Ancaq irəliləmə təmin etdi. Niderland bundan sonra hansı istiqamətdə irəliləyəcək?

James: “Bəli irəlilədi. Geert Vildersin böyük müvəffəqiyyəti son həftələrdə və aylarda seçki kampaniyasında bütün diqqətləri üzərinə çəkməsi idi. Baş nazir Mark Rutte köç və Türkiyə mövzusunda Xristian demokratlar kimi hərəkət etdi. Geert Vilders seçki kampaniyasını başdan sona idarə etdi. Niderland hara gedir? Koalisiyanın necə şekilleneceğini bağlı olacaq. Heç bir şey müəyyən deyil və bu vəziyyət həftələr və ya aylar çəkə bilər. Jesse Klaver’in yaşıllar partiyası ilə koalisiyaya gidilebileceği deyilir. Önümüzdəki həftələrdə mövzu müzakirə ediləcək. Gözləyib nələr olacağını birlikdə görəcəyik.

Brüssel universitetində çalışan Louise Hoon euronews’in suallarını cavablandırdı.

euronews: Louise Avropa Birliyini yaxından təqib edirsiniz. Hollandiyalı seçicilərin Avropaya mesajı nədir?

Louise Hoon, VUB: “Avropa Birliyi baxımından mesaj çox açıq və dəqiq. Həddindən artıq sağ partiyaların yüksəlişinə xeyr dedilər. Domino təsiri reallaşmadı. Fransa və Almaniya baxımından güclü bir siqnal xüsusiyyətində. Bunun işə yaradığını düşünürəm. Simvolik baxımdan əhəmiyyətli bir siqnal. Ancaq digər tərəfdən, Hollandiya seçki sisteminə görə vəziyyəti qiymətləndirmək lazımdır. Bu sistemlə seçkilərdə qazanan və ya itirən yoxdur. iki namizədin bir-biriylə yarışdığı Fransanın seçki sistemi kimi deyil. Bu görə nəticələrə bu perspektivdən baxılmalı. ”

euronews: “Fransa və Almaniyada keçiriləcək seçkilərdən söz etdik. Hollandiyadakı seçkilər ilk mərhələ idi. Hollandiyadakı seçkilər Almaniya üçün Alternativ partiyası və Fransada Marine Le Pen partiyası üçün nə anlama gəlir. Sizcə Bu mövzuda nə düşünürlər?

Louise Hoon: “Hollandiyalılar popülizme xeyr dediyinə istiqamətli Beynəlxalq mətbuat quruluşları tərəfindən verilən məlumatlara ehtiyatlı yanaşmaq lazımdır. Çünki bu Hollandiyanın seçki sistemindən qaynaqlanır. Vilders ilə Rutte arasında bir çəkişmə yaşansaydı nəticə fərqli ola bilərdi. Bütün partiyalar Kimlik problemi, köç məsələsi, Avropa Birliyi inteqrasiyası məsələlərini seçki kampaniyasında ələ aldı. Xoşgörüşlü partiyalar belə bu mövzulara toxundu. Yaşıllar partiyası irəliləmə təmin etdi. Köhnə mövzuları yəni iqtisadi məsələlərə toxunan partiyalar isə gerilədi. Seçim kampaniyalarının bundan belə köç mövzusuna və Avropa Birliyinə odaklanacağını söyləyə bilərik. Marine Le Pen kimi populist namizədlər və Almaniya üçün alternativ partiyası bu mövzuda sərt bir tutum içərisində. ”

 

Daha ətraflı: