Notre Dame Kilsəsi: 8 əsrlik tarix və mədəni irs yanır

Bütün dünya dünən nadir dini və mədəniyyət incilərindən olan Paris Notr-Dam Kilsəsində baş verən yanğınla sarsılıb.

 

 

Parisdə, Hz. Məryəmə həsr olunmuş kisəslərin (katedralların) əksəriyyəti bu adı ilə başlayır: “Nötre Dame”, qadın, anam, yəni Hz. Məryəm. Bu binaların ən yaşlısı Parisdəki Notre Dame Kilsəsi 8 saatdan çox davam edən yanğın zamanı ağır şəkildə zərər dəydi.
Notre Dame de Paris Kilsəsi təxminən 800 il əvvəl Parisdəki Sena çayının yaxınlığında inşa edilmişdir. Şəhərin baş yepiskopou Moriz de Sulli (Maurice de Sully)  Parisin şöhrətinə layiq olan bir kilsə tikməyə qərar vermişdi.
Baş yepiskop bu gün kafedralını gothic adlı memarlıq üslubunda hazırlamışdır. Onun sözlərinə görə, Paris kimi bir şəhərdə möhtəşəm bir katedral olacaq. O, Kral VII Luidən kilsə layihəsinin təsdiq etdirdi  və maddi dəstək aldı.
Bütün Paris Kilsənin (Katedralin) tikintisində səfərbər edilmişdi
Bu gün – 2019-cu ildə hər kəs tarixi və mədəni irs üçün üzrhahlıq hiss edir. Bunu, yalnız, Paris xalqı deyil, bütün dünya edir.
Əlbəttə ki, Paris xalqının kədəri daha başqadı . Kilsə Kral VII Sent-Luis, şəhərin zadəganları, kilsə icması və bir-birinə yaradılan insanlar tərəfindən təsis edilib. Müqəddəs Məryəmin şərəfinə hər kəs öz pulunu, əməyini və ya təcrübəsini Allaha və Peyğəmbərə göstərdi…
Tikinti 1163-də başlamışdır, lakin 1272-ci ildə tamamlana bilər. Katedralın tikintisinə 100 ildən çox müddət qalmışdır. Ustad memarlar, usta sənətkarlarla birlikdə, şəhərin simvolu olan Notre Dame de Paris nəşr etdi.
Eyfel qülləsi və s. Notre Dame de Paris
19-cu əsrin sonlarında kilsə Parisin simvolu olaraq Eyfel qülləsinin dediklərini salamladı və dini reaksiya ilə qarşılandı. Əsrlər boyu şəhərin simvolu olmuşdur; bu, Notre Dame Katedrali olaraq görülmüşdür.
Eyfel qülləsi, şübhəsiz ki, Parisin simvollarından birinə çevrildi. Lakin, o, heç vaxt Notre Dame Katedralinin əhəmiyyətini itirmirdi.
Kilsə 8 əsrdən çox dövrdə mühüm dini və siyasi mərasimlər üçün yer olmuşdur:
13-cü əsrdə Tunisdə vəfat edən King Louis cəsədi Parislilərin qarşısına gətirildi.
Fransa Krallığının ilk parlamenti olan Notre Dame Katedralində King Philippe le Bel tərəfindən toplandı.
Kral IV Henrinin həyat yoldaşı Marguerite de Valois burada xristian oldu.
Birinci və İkinci Dünya müharibələrinin sonunda din xadimləri “Te Deum” a xristianlar tərəfindən verilmişdir.
Katolik aləminin dini liderləri kilsənin dəfələrlə qonagı oldu.
Viktor Hugonun qələmlə həyat tapdı
19-cu əsrdə dəyərini itirməyə başlayan və bakımsızlaşan kilsə  romantizm cərəyanının Fransadakı nümayəndələrindən Victor Hugonun yazılarında öz əksini tapdı.
Hugonun qələmindən çıxan “Notre Damanın Donqarı” (Notre Dame de Paris) romanın keçdiyi məkan, Parisin mərkəzindəki Notre Dame Kilsəsi’ydi. Hugo kitabında Parislilərə  əhəmiyyəti böyük olan bu gotik quruluşun dəyərinin bilinmədiyi mesajını verirdi.
Üstəlik, kilsə ilk dəfə alovlara təslim olmayıb. Hugonun romanında dünənki yanğın kimi yanğın təsvir edilmişdir:
“Bütün gözlər kilsənin üzərinə  yönəldi, burada cəmiyyət qeyri-adi bir görünüşlə qarşılaşdılar.
Roman bütün dünyada dəyər qazanmışdır. Hugo, marağı bu unudulmağa üz tutmuş bir neçə əsrlik çinarı üzərinə çəkməyi bacarmışdı.
Bundan sonra Xalq keçmiş şöhrətini Notre Dame’ı bərpa etmək üçün səfərbər edilmişdir.
Hələ şəhərin simvolu
Notre-Dame Katedrali, hər il Parisə gələn milyonlarla turistin ziyarət etdiyi ilk binalardan biridir. Dünyaya qədər onun strukturunda və fövqəladə görkəmdə minlərlə iş aparıldı.
Kilsəni yalnız xristianlar üçün ibadət mərkəzi olaraq görmək səhv olardı. Notre-Dame din, sənət, arxitektura, tarix və möhtəşəm görüşlər keçirən bəşəriyyətin mədəni irsidir.
Notre-Dame Katedrali dünyanın mədəni paytaxtlarından biridir. Yəqin ki, bir çox insanlar od içində bir şey itirmiş kimi hiss edirdilər.
hər kəs yanğını həyəcanla izləyib, dünya liderləri fransız xalqına dəstək mesajları verib, aparıcı media orqanları hadisə yerindən canlı yayımlar edib, xəbərlər tirajlayıb.
Bəs, Paris Notr-Dam Kilsəsini bu qədər əhəmiyyətli edən nədir? Bu kilsə niyə bu qədər məşhurdur?
Paris Notr-Dam və ya Paris Məryəm Ana Kilsəsi Fransa paytaxtının simvollarından hesab olunur. Həmçinin bəşəriyyətin ən böyük memarlıq abidələrindən biri kimi tanınan kilsə Parisdə Sena çayı sahilində yerləşir.
Kilsə tikilməzdən əvvəl onun yerində müxtəlif zamanlarda – Xristianlığın yeni yarandığı dövrdə Yupiterə həsr edilmiş Qal-Roma paqan məbədi, eyni zamanda erkən xristianlıq dövrünə aid böyük bazilikanın yerləşdiyi düşünülür.
Notr-Dam kilsəsinin tikintinə 1163-cü ildə kralı VII Lüdovikin vaxtında başlanılıb. Layihənin təşəbbüsü parisli yepiskop Loris de Syulli tərəfindən irəli sürülüb. Tikinti işləri təxminən 2 əsr davam edib. İdeya olaraq kilsənin bütün Paris əhalisinin yerləşə biləcəyi böyüklükdə olması planlaşdırılıb. O vaxt Parisin 10 minə yaxın əhalisi olub.
Tikinti işləri 2 əsrə yaxın davam edib, binanın tikintisi zamanı həm qotik, həm də roman memarlıq üslubunda elementlərdən istifadə olunub. Kilsədə böyük divar yoxdur. Bütün bünövrəni tağları birləşdirən sütunlar təşkil edir.
Fransa tarixinin müəyyən əhəmiyyətli hadisələri bu kilsə ilə əlaqəlidir. 1239-cu ildə Müqəddəs Tacın orta əsrlər Kral kilsəsinə gətirilməsi burada baş verib. Krallar müharibələrə getməzdən öncə burada dua oxuyub. 1302-ci ildə IV Filipp parlamentin ilk iclasını burada çağırıb. VI Henrinin tacqoyma və 1804-cü ildə Napoleonun İmperator tacını qəbuletmə mərasimi bu kilsədə baş verib. Fransanın xalq qəhrəmanı Janna Darkın ölümündən sonra məhkəmə prosesi məhz bu kilsədə keçirilib və o bəraət alıb.
Yalnız XIX əsrdə Viktor Hüqonun “Paris Məryəm Ana Kilsəsi” kitabı çıxandan sonra məşhur kilsənin bərpasına qərar verilib.
Kilsəyə ilə bağlı ən məşhur film “Notr-Damdan olan qozbel” filmidir. Müxtəlif illərdə bu filmin müxtəlif versiyaları və cizgi filmi çəkilib. Bu filmlər kilsəyə böyük turist axınına səbəb olub. Avropanın ən məşhur abidələrindən hesab olunan kilsəni ildə təxminən 14 milyondan çox turist ziyarət edir.
Kilsə 1991-ci ildə UNESCO-nun Ümumdünya İrsi siyahısına daxil edilib.
Kilsəsində baş verən yanğından bir neçə fotoları da sizlərə təqdim edirik….

Картинки по запросу Нотр-Дам 1991 unesco

Картинки по запросу Нотр-Дам 1991 unesco

Картинки по запросу Нотр-Дам 1991 unesco

Картинки по запросу Нотр-Дам 1991 unesco

Картинки по запросу Нотр-Дам 1991 unesco

 

 

 

PLUS D’INFOS

 

 

 

Print Friendly, PDF & Email