Print Friendly, PDF & Email

 

 

 

 

 

 

Venesueladakı siyasi-ekonomik  böhran müxalifətin gözü ilə 

Venesuelada bir dönüş nöqtəsi. Ölkə iqtisadiyyat böhranı ilə çöküntü tərəfindədir və inflyasiya səviyyəsi rekord səviyyədədir.

Digər tərəfdən, Venesuela xalqı getdikcə qütbləşir. Müxalifət deyir ki, hökumət hakimiyyətə gəldikdən sonra ölkənin demokratiyası sistematik şəkildə azalır və iqtisadiyyat zəif idarə olunur.

Müxalifət Venesuelanın diktatura rejimini öz sərvətlərini artırmaq üçün kasıb insanları istismar etməkdə  günahlandırır. Hökumət də müxalifət liderlərini Amerika Birləşmiş Ştatlarına işləməkdə günahlandırır.

İnsanlar nəyə etiraz edir?

Apreldə hökumət əleyhinə etiraz nümayişləri ilə başlayan və şiddətli polis müdaxiləsi ilə baş verən zorakı hadisələrə çevrilən,  dörd aylıq aclıq nəticəsində ən azı 125 adam həyatını itirdi. Oktyabr ayında keçirilən seçkilərdə yenə Chavistlər tərəfindən saxta yolla seçki qazanıldı, amma hakimiyyətə qarşı korrupsiya iddiaları insanların siyasətçilərə olan inamına dərin zərər verdi və hakimiyyət xalqın etimadını itrdi.

Bu siyasi müstəvidə  Venesuelada siyasi məhbuslar və Demokratik İttifaq Hərəkatı Beynəlxalq Təşkilatlar tərəfindən Saxarov İnsan Hüquqları Mükafatına layiq görüldülər.

Demokratik Birlik Masası: Venesuelaya xarici müdaxilə və ya vətəndaş müharibəsi ölkədə ən pis vəziyyətin ssenarisidir.
Müxalifətin həqiqətən istədiyini anlamaq üçün Ramon Guillermo Aveledo ilə tanış oldum. Aveledo Demokratik Birlik Partiyasının ən hörmətli üzvlərindən biridir.

Alberto de Filippis, Euronews: Cənab Aveledo, bu gün Venesuelada insan hüquqları baxımından vəziyyəti nə yerdədir?

Ramon Guillermo Aveledo, Demokratik İttifaqın üzvü: Hüquq pozuntuları,  yalnız insan həyatı və ifadə azadlığı riski baxımından deyil, sağlamlıq baxımından da əsas hüququdur. Parlamentdə İnsan Hüquqları Komissiyası tərəfindən hazırlanan hesabat bunu göstərir. Bu cədvəldə cinayətlərin necə artırıldığını görürük. Ölkədə insan hüquqlarının pozulması ilə bağlı bir çox problemlərimiz var və bu problemlər gündən-günə artmaqdadır.

Alberto de Filippis, Euronews: Saxarov İnsan Hüquqları Mükafatı müxalifət üçün nə deməkdir? ”

Ramon Guillermo Aveledo, Demokratik Birlik Partiyasının üzvü: Venesuela xalqı üçün bu çox əhəmiyyətlidir. Saxarov mükafatı 1988-ci ildən etibarən verilmişdir. Qaliblərə baxdığınızda insan hüquqlarına və sosial azadlıqlara qarşı mübarizə aparan insanlar olduğunu görürsünüz. Bu, yalnız mənada. Bu günə qədər bu mükafata yalnız 5 dəfə Cənubi Amerika xalqı layiq görülmüşdü. Bu baxımdan da çox vacibdir. Bu Avropalıların Venesuelada yaranmış aglasıgmaz vəziyyətdən necə narahat olduğunu göstərir. Digər tərəfdən, mükafat ilk dəfə bir ictimai təşkilata verildiyini vurğulamaq istərdim. Qeyri-hökumət təşkilatları, fərdlər və mətbuat orqanları artıq bu şərəfə layiq görülmüşlər, lakin dövlət orqanları deyil. Bu çox vacibdir, çünki Venesuela dövlətinin konstitusiyası bizə insan hüquq və azadlıqlarını müdafiə edənlər və onlara hücum edənlər arasında müharibə olduğunu göstərir.

Alberto de Filippis, Euronews: Son günlərdə hökumət, “Vaşinqton Venesuelaya tətbiq etdiyi sanksiyaları qaldırmazsa, müxalifət ilə dialoq qurulmayacaq” dedi. ABŞ-ın sanksiyalarının Venesuela siyasətçiləri arasındakı dialoqa necə bağlı olduğunu necə başa düşmək olar ?

Ramon Guillermo Aveledo, Demokratik Birlik Partiyasının üzvü: Heç bir əlaqə yoxdur. Biz digər diktaturalarda eyni şeyi gördük. O gücsüz insanlar və güc arasında bir problem olduğunu qəbul etməmək istəmir. Bunun əvəzinə, Venesuela ilə digər ölkələr arasında mövcud olan problemə diqqət yetirir. Çünki,  Venesuela beynəlxalq hüququn qaydalarına hörmət etməli, insan hüquqlarına hörmətlə yanaşmalıdır. Siyasi vəzifəlilərə və ya Venesuela hökumətinə qarşı sanksiyalar bu öhdəlikləri yerinə yetirmədikləri üçün həyata keçirilir. Çavistlər bu sanksiyaların Venesuela xalqına qarşı olduğunu göstərməyə çalışırlar. Onlar insan hüquqlarının pozulması üçün heç bir məsuliyyət daşımırlar. Sanksiyalar ictimai vəzifəlilərə, dövlət məmurlarına gətirilir. Hökumət nə etmək istəyirsə, özünü milli bayrağı ilə qarışdırmaq və məsuliyyətlərini yerinə yetirməkdir. Venesuela xalqının maraqlarını diktatorluqlarda istifadə edilən köhnə saylı şəxsi maraqları ilə çaşdırmaq istəyirlər.

Alberto de Filippis, Euronews: Bəzi Çavistlər üçün ümumi bir amnistiya əsl dialoq qurmağa və demokratik dəyərləri möhkəmləndirməyə kömək edəcəkmi?

Ramon Guillermo Aveledo, Demokratik Birlik Partiyasının üzvü: Siyasət, hüquq və ya diplomatiyanın bizə təklif edə biləcəyi hər şansı vaxtında qiymətləndirməliyik. Biz ölkədəki böhranın bir həlli yolunu  tapmaq üçün bütün yolları araşdırmalıyıq. Ən əhəmiyyətlisi isə Venesuela xalqının əzablarına son verməkdir.  Bəziləri deyirlər ki, çox düşünmədən, bu problemin həlli xaricdən müdaxilə ola bilər və ya tək həlli yolu  vətəndaş müharibəsi deməkdir. İçəridə olduqda bu, vəziyyəti daha da pisləşdirir. Hakimiyyət gücdən  istifadə edərək heç bir problemi həll edə bilmir,  əksinə. Hökumətin sui-istifadə etdiyi gücün səbəbi ilə indi biz əziyyət çəkirik. Buna görə siyasət və hüquq təkliflərinin həllinə getməliyik. Beləliklə, ölkədəki  dəyişiklikləri mümkün olan ən dinc yollardan əldə edə bilərik və əgər,  biz siyasi keçid dövrünə ən azı travma ilə keçə  bilsək, bu bizə çox kömək edəcək və böyük üstünlük əldə edəcəyik “.

Venesuela hökuməti ölkədə siyasi məhbusların oldugunu  qəbul etmir. Siyasi səbəblərdən və ya vətəndaş itaətsizlikdən məhrum olanlar terrorizmlə və amerikapərəstlikdə  ittiham olunurlar.

Məhkəmə zallarında siyasi cinayətkarı müdafiə etmək çox təhlükəli ola bilər, hətta onları özləri ilə tutmaq bir problemdir. Bu, biznesinizdə və ya özəl həyatınızda çətin vəziyyətdə ola bilər.

Çavistlər müxalifəti müxtəlif təzyiqlərlə susdurmağa çalışırlar, lakin ölkədə gedən iqtisadi böhran artıq xalqın səbr kasasını  daşdırdı.

Siyasi məhbusların  və tərəfdarlarının sayı gündən-günə artmaqdadır. İnsanlar, olduqları çətin vəziyyətdə öz qorxularını itirmiş görünürlər və diktatra rejiminə etirazlarını açıq-aşkar bildirirlər.

Foro Ceza Təşkilatı: Hökumət bütün qarşı səsləri susdurmaq istəyir
Venesuelada növbəti dayanacağımız Foro Ceza Təşkilatında. Foro Cəza Venesuelada bir insan hüquqları təşkilatıdır.

Təşkilat, siyasi məhbus və vəkillərə dəstək verməkdən çəkinməyən vəkillərə kömək etmək istəyən könüllülərdən ibarətdir.

Foro Cəza Təşkilatı həmçinin, ölkədə son illərdə zorakılığa məruz qalmış, haqsız olaraq həbs edilmiş və həyatlarını itirdiyi şəxslərin hüquqlarını müdafiə etməyi öz üzərinə götürmüşdür.

Foro Cəza, 2005-ci ildə siyasi məhbuslara pulsuz hüquqi məsləhət təklif edərək quruldu.

Bizi qurucumuz Gonzalo Himiob qarşılayır.

Alberto de Filippis, Euronews: Sizə görə, siyasi məhbus kimdir? Necə müəyyənləşdirilirsiniz?

Gonzalo Himiob, Foro Cəza qurucusu: Biz əslində siyasi məhbusları üç fərqli kateqoriyaya bölə bilərik.
Birinci kateqoriyada biz hökumət üçün təhlükə olan şəxsləri tapırıq. Hökumətin günahkar olduqlarını düşünürlər. Sosial səfərbərliyə səbəb olan siyasi opponentlər təsirsiz hala gətirilir. Bu qrupun içində Leopoldo Lopez, Antonio Ledezma və Daniel Ceballo kimi önə çıxan siyasi məhkumları tapırıq. Onlar həbs olunurlar, çünki onlar mövcud hökumət üçün struktur risklidirlər. Xülasə olaraq birinci kateqoriyanı belə bir şəkildə təyin edə bilərik.

İkinci kateqoriyadakı şəxslər çox ön plana çıxmırlar, ancaq daha çox təmsil etdikləri birliyin və ya təşkilatın məlum olduğu bilinir. Bu vəziyyətdə hökumət tələbələr, jurnalistlər və hakimlər kimi bir cəmiyyəti hədəfləyir. Siyasi hakimiyyət bütün qrupu təsirsiz hala gətirməkdir. Maria Lourdes Afiuni işi haqqında danışmaq istərdim.

Afiuni iddiası həqiqətən çox şey deməkdir. Burada əhəmiyyət kəsb edən bir adam olaraq Maria’nın tutulması deyil, əksinə hakimlərin verəcəyi mesaj. “Əgər hakimlərə qarşı çıxırsınızsa, yəni cənablar demək, səni bitirəcəyik” mesajı göndərilir.

Üçüncü kateqoriya təbliğat qurbanları adlandırılan qruplar var.
Siyasi güc həmişə müəyyən insanları özlərini haqlı hesab etməli və ölkədə mənfilik yaratmağı hədəfləyir. Bəzən insanlar bəzilərinin günahkar olması və səhvlərini örtmək üçün kəsmişlər. Başqa sözlə, özünü təbliğatla qoruyur və öz mövqeyini gücləndirir. Məsələn, ölkədə iqtisadi böhran yarandığı zaman hökumət rəsmiləri iş adamlarını günahlandırdı və bir çox insanı həbs etdi. Beləliklə, xalqın gözündə iqtidar günahkar deyildi, digərləri isə iqtisadi böhrana cavabdeh idi.

Çavistlər hər zaman öz məsuliyyətlərini başqalarına qoymağa müvəffəq oldular. Bunun bir çox nümunəsi, böhrandan məsul bankirlər, daşınmaz əmlak agentləri və valyuta bürosunda çalışanların çoxu var. Məsələn ölkədə çörək qıtlığı yaşandığında, iqtidar çörəkçilərin çörək döyüşü başlatdığını iddia edərək, bir çox fırıncıyı həbs. Beləliklə, bu məsələdə özünü xilas edə bildi. ”

Alberto de Filippis, Euronews: Hər bir həbs edilmiş şəxs azadlıq arzusunda. Köhnə Karakas Bələdiyyə Başçısı Antonio Ledezma’nın qaçışının nəticələri nədir?

Gonzalo Himiob, Foro Penal-ın təsisçisi: Əslində, ümumi olaraq siyasi məhbuslar Venesuelada zorla şiddət tətbiq etmədən və ictimai əmlaka zərər vermədən zorla istifadə olunur.

Ancaq qaça biləcəyimiz zaman, digər məhbuslar üçün narahatlıq duyuruq. Siyasi məhbusları girov kimi qiymətləndirirsinizsə, girov qaçarsa, nəticələrdən xilas ola biləcəklər var. Burada Leopoldo Lopez və ya Daniel Cabello kimi hesab vermək lazımdır.

Onlar qaçmayanlara, məsələn, elektronik bilərziklər və ya məhdud giriş əldə etməklə məhdudlaşdırıcı tədbirləri artırırlar. Müdafiə vəkilləri, həbssiz mühakimə olunan şübhəlilər

Gənc fəal Duarte: Kafka işini axtarmıram
Gonzalo Himiob, Skarlyn Duarte adlı bir gənc fəal ilə görüş təklif etdi. Gənc qadın, təxminən üç ildir həbs olundu, çünki bir neçə twit ilə Chavis hərəkatına hücum etdi. Gücümüzə qarşı danışmaq riskli bir hərəkət necə olduğunu anlamaq üçün onu görəcəyik.

Duartenin həbsdə olduğu müddətdə atasını itirdi və cənazə mərasiminə qatılmadı.

Bir çox dəfə təxirə salınan iddia hələ də davam edir. Duanın pasportu müsadirə edilmiş və ölkədən çıxmağı qadağan etmişdir.

Alberto de Filippis, Euronews: Siz evakuasiya etdiyiniz günün nə hiss etdiniz?

Skarlyn Duarte, Müxalifət fəalı: Mən o gün yenidən doğuldum. Azadlıq əvəzsiz bir hissdir. Siz onu itirmədikcə dəyərini başa düşməyəcəksiniz. Bu dövrdə məni ən çox narahat edən şey həbsdə olarkən atamı itirmək idi. Onu son dəfə görmək üçün vidalaşmaq mümkün deyildi. Mənim üçün mübarizə etdi, amma ayrılmadan əvvəl həyatını itirdi. Bu, dərindən məni incidən bir sınaqdır.

Alberto de Filippis, Euronews: Atanızın cənazəsinə qatılmadın mı?

Skarlyn Duarte, Müxalifət fəalı: Xeyr, qatılmadılar, mən buradaydım və onlar onu son dəfə görməyə icazə vermədilər.

Alberto de Filippis, Euronews: Başınızdan nə keçdiyini bizə söyləyə bilərsinizmi?

Skarlyn Duarte, Müxalifət fəalı: 2014-cü ildə Twitter-də bəzi siyasətçilər haqqında hökumətə müraciət etməyən öz müşahidələrimi paylaşdım. Altı aydan sonra kəşfiyyat işçiləri evə basqın etdi və axtarış etdi. Onlar niyə məni axtarış etdiyini və hətta nə üçün gəldiyini bilmirdim. Mənim evimdə bütün elektron avadanlıqları müsadirə etdi və məni görmə məktəbini götürdü. Mən saatlarla həbsdə qaldım, orada nə üçün olduğunu bilmirdim, çoxdan öyrəndim. Mənə qarşı bütün ittihamları rədd etdik. O gün çoxdan soruşdum, çox xatırlamıram, amma mənə aid heç bir cinayət qəbul etmədim. O gün evimə qayıtdım və aradan bir ay keçdikdən sonra məni təkrar polis bölməsinə çağırdılar, mənə aid olan əşyaları geri edəcəklərini söylədilər. Məndə səhv bir şey etmədiyimi düşünərək getdim amma orada mənə twitlerim haqqında yeni suallar verdilər və məni tutuklayacaklarını o an anladım. Bir neçə ay əvvəl atdığım bir neçə twit həbs olundu və mən həbs olundum.

Alberto de Filippis, Euronews: Hansı dəqiqliklə günahlandırılırsınız?

Skarlyn Duarte, müxalifət fəalı: “Mən rəqəmsal casusluq, sabotaj və dövlət vəzifəlilərinə qarşı nifrət və nifrətə təşviq etmək üçün ittiham edilirəm. Bunlar mən etdiyim cinayətlərdir “.

Alberto de Filippis, Euronews: Qərarınız nədir?

Skarlyn Duarte, Müxalifət fəalı: Bu günə qədər yalnız 27-ci sessiyanı təxirə salmaq üçün yalnız ilkin iclas tamamlandı.

Alberto de Filippis, Euronews: Siz məhkum edirsiniz?

Skarlyn Duarte, Müxalifət fəalı: “Xeyr. Məhkəmə prosesi davam edir, yığıncağa qatıldığım şərtiylə sərbəst buraxdım, amma işin nəticəsi hələ təyin olunmadı. “

Alberto de Filippis, Euronews: Həbsxanada olarkən, dostlarınız səslərini eşitdirmək üçün bir kampaniya təşkil etdilər, bizə şəkil göstərə bilərsinizmi?

Skarlyn Duarte, Müxalifət fəalı: “Əlbəttə, bunlar həbsxanadakı bəzi kampaniyalar, dostlarım
səsimi eşitdirməyə çalışdılar. ”

Alberto de Filippis, Euronews: Hökumətlə müxalifət arasındakı dialoq haqqında nə düşünürsünüz?

Skarlyn Duarte, Müxalifət fəalı: “Mən bu danışıqların müsbət nəticələnəcəyini düşünmürəm. Çünki bərabər şərtlərdə müzakirə edilmir, hökumət öz fikirini təlqin etmək istəyir, bu şərtlərdə bir razılaşma təmin edilə bilməz. Bir şeyi ifadə edərək irəliləməni yaza bilməzsiniz. ”

Venesuela bir azlıq hökuməti və dəyişiklik axtaran insanlar arasında bölünür.
Digər tərəfdən, Venesuela təbii resurs və strateji mövqeyə malik zəngin bir ölkədir. Venesuelada regional sabitlik üçün sülhə ehtiyacımız var.

Hər hansı bir hadisə domino təsirinə səbəb ola bilər. Və bütün bölgədə sülh riski ola bilər.

 

 

DAHA ƏTRAFLI